ADSL ve internet ortamı hakkında özet bilgi.

ADSL nedir?

A symmetric Digital Subscriber Line (Asimetrik Sayısal Abone Hattı) sözcüklerinin baş harflerinden oluşan ADSL, mevcut telefonlar için kullanılan bakır teller üzerinden yüksek hızlı veri, ses ve görüntü iletişimini aynı anda sağlayabilen bir modem teknolojisidir. Telefon hattının her ucuna bir ADSL modem eklenerek üç bilgi kanalı oluşturulur: Alış (download) , gönderiş (upload) ve POTS (Plain Old Telephone Service ) olarak adlandırılan geleneksel telefon servis kanalı. POTS kanalı, ADSL ortamı üzerinden ses iletimi için kullanılır. Böylece internete bağlı iken aynı anda telefon konuşması yapılabilmesi sağlanmış olur.

Geleneksel modemler, bilgisayardan gelen sayısal sinyalleri analog sinyallere, telefon hattından gelen analog sinyalleri de sayısal sinyallere çevirir. ADSL’in de içinde yer aldığı DSL teknolojisi, sayısal verinin analog forma ve tekrar geriye çevrilmeyeceğini varsayan bir teknolojidir. DSL modemler sinyalleri çevirmez bunun yerine verileri sayısal olarak yollar ve alır. Sinyalleri çevirmeye gerek kalmadığından veriler normal modemlerden çok daha hızlı iletilir. Sistem asimetrik olarak çalıştığından download (kullanıcının internetten veri alması ) ve upload (kullanıcının internet ortamına veri göndermesi ) hızları farklıdır. Genellikle “bağlantı hızı” dediğimizde download hızını ifade ederiz. Yani kısaca internete bağlanmak ( internetten veri almak ve veri göndermek ) için bir DSL uyumlu modeme ihtiyacımız var.

ADSL’in avantajları;

* Yeni bir alt yapıya gerek duymaksızın mevcut telefon hattı üzerinden yüksek hızda iletişim,

* Tek telefon hattı üzerinden aynı anda internet ve ses/faks özelliği,
* Kullanıcı tarafındaki cihaz maliyetinin düşük olması ve kurulum kolaylığı,
* DSL bağlantı üzerinden birden fazla bilgisayar bağlanabilmesi,
* Internet üzerinden eş zamanlı ses ve görüntü aktarımı,
* Alternatif hız seçenekleri (hiçbir donanım değişikliği yapmaksızın…)
* Servis ve kullanıcı tanımlamalarında, kullanıcının isteğine göre statik veya dinamik IP ataması,

* İletişim ağında çıkabilecek sorunların diğer veri aktarım sistemlerine göre daha hızlı çözülmesi,

* İnternet üzerinden video konferans yapabilme kolaylığı.

Nedir bu IP numarası dedikleri?

Internet ortamına girmek isteyen tüm bilgisayarların dünya üzerinde bir başka benzeri olmayan ve dört nümerik gruptan meydana gelen (Örn. 88.217.19.27 ) bir adresi vardır. Bu IP numaraları internete bağlanmak isteyen DSL modemlere, modemin bağlandığı internet servis sağlayıcı tarafından tahsis edilir. Modeminiz her aktif olduğunda (kapatılıp yeniden açıldığında ) bağlandığı servis sağlayıcıdan farklı bir IP numarası alır. Buna dinamik IP adresi denir. Aldığı bu IP numarasını bir daha kapatılıncaya (ya da elektrik kesilinceye) kadar kullanır.

Sürekli olarak bir kullanıcıya tahsis edilen ve kullanıcının her bağlantı girişiminde aynen aldığı IP adresi statik ip adresi olarak adlandırılır. Bu tür IP numaraları daha çok internet üzerinde iş geliştiren firmaların bilgisayar sistemleri için kullanılır.

IP numaraları bir zaman gelip tükenmeye başlayınca bir veya birden fazla bilgisayar içeren sistemlerde IP numarası kullanımında tasarrufa gitmek için iç IP numaraları ( Örn. 192.168.2.1 ) kullanılmaya başlandı. Bunun mantığını şöyle açıklayabiliriz; Oturduğunuz evin bir ana kapı numarası var, bir de iç daire kapı numarası. Modeminizin ISS’ ten (Internet Servis Sağlayıcı) aldığı IP dış IP numarası, içeride kullanılmak üzere dağıtılan IP numarası da iç IP numarasıdır.) Internet ortamında veriler veri paketleri şeklinde gönderilmekte ve alınmaktadır. İşte IP yapılandırılması sağlandığında her veri paketine hem dış IP hem de iç IP numarasından oluşan bir adres eklenir. Böylece verinin internet ortamında paylaşılmasında aynı posta sistemindeki gibi bir yapı oluşur.

Bu konuların çok daha derinlemesine detayları bulunmaktadır. Ancak amacımız bilgisayar sistemleri ve internet ortamı hakkında bilgi sahibi olmayan internet kullanıcılarının kullandıkları ve paylaştıkları ortam hakkında genel bir bilgiye sahip olmalarıdır.

ADSL bağlantı problemleri;

ADSL bağlantılarınızda herhangi bir sorun yaşarsanız; 444 33 75 SmileADSL Müşteri Hizmetlerini arayarak ARIZA KAYDI yaptırmanız gerekmektedir. Müşteri hizmetleri yetkilisi sorunu anlamaya çalışacak ve size telefonda yardımcı olmaya çalışacaktır. Bu aşamada çözülemeyen ve sorunun Telekom altyapısından kaynaklandığı neticesine varılan sorunlar için teknik destek çağrısı açılır ve sorunun giderilmesi için ilgili birimler nezdinde girişimde bulunulur. Ancak bundan önce sizin de kendi kendinize çözebileceğiniz bazı sorunlar olduğunu unutmayınız.

ADSL Bağlantı sistemini anlayalım;

ADSL bağlantısı ev ve işyerlerimize bağlı telefon hatlarımız üzerinden gelir. Fiziksel olarak aynı hattı kullanmalarına rağmen sinyal seviyelerinin farklı olması nedeniyle ses(telefon) ve veri(adsl) sinyalleri birbirleri ile çakışmazlar. Ancak yine de her iki sistem aktif olduğunda birbirlerini etkilerler. Bu nedenle ses sistemi üzerindeki parazitleri ayırmak için splitter denilen bir elektronik filtre kullanılır. Ana telefon kablosu (Line) bu kutuya girer ve çıkışta telefon(Phone) ve Modem(Adsl) olarak ikiye ayrılır. Bu çıkışlardan alacağımız hatlar düzgün çalışacak ve birbirlerini etkilemeyeceklerdir. Ancak gözden kaçırılmaması gereken bir nokta; telefon hattının bir başka paralel hattı varsa bu hatta bağlı telefon için de bir adet splitter kullanma zorunluluğudur. Aksi takdirde hem ses hem de adsl bağlantılarınızda sorunlar çıkacaktır.

Sorunların başında bakmamız gerekenler;

İnternet bağlantımızda bir sorun olduğunda ilk bakmamız gereken modem üzerindeki ışıklardır. Günümüzdeki modemler genellikle 2 ana türdedir; Kablolu modemler ve kablosuz modemler..

(Eski USB modemlere şimdiki adsl hızlarına da erişemedikleri ve değişimleri gerektiği için değinilmeyecektir.) Kablosuz modemlerde (Wireless) kablolu modemlere göre fazladan bir Wireless ışığı bulunmaktadır.

Modemler üzerindeki bu ışıklar;

• Power (Modeme enerji gelip gelmediğini gösteren ışık)
• Adsl (Modeme gelen hat üzerinde adsl sinyali var / yok)
• Internet (Kullanıcı ayarları ve modem yapılandırması doğru ve internete bağlı ise yanar.)
• Wireless (Kablosuz bağlantı seçeneği aktif durumda)

Enerji kaynaklı sorunlar:

Ülkemizde elektrik altyapısı maalesef çok iyi durumda değil. Özellikle son dönemde klima kullanımının yaygınlaşmasıyla voltaj düşmeleri ve/veya topraklama sorunu yaşanmaktadır. Bazı forum sitelerinde adsl sorunları anlatılırken “gündüz giriyorum sorun yok, akşam olunca internet kesiliyor. Telekom’dan geldiler hattınız sağlam dediler gittiler” benzeri ifadelerin büyük oranda kaynağı enerji problemleridir. Bu tür problemleri iki başlık altında işleyebiliriz.

Türkiye’de imal edilen birçok elektronik cihazın kullanım şartları 170 – 240 V aralığında çalışacak şekilde imal edilmektedir. Ancak yurt dışından gelen bazı elektronik ürünlerin voltaj aralıkları daha dardır. Bu nedenle voltaj 185 – 195 V civarına düştüğünde adsl cihazı bağlantısını kaybeder. Bunun çözümü adsl cihazının adaptörünü aynı voltajı düşük voltlarda dahi verebilen kaliteli bir adaptör ile değiştirmek olabilir. Adsl cihazı satın alırken bu durumu göz önünde tutmalısınız.

Kullandığımız elektrik evlerimize 3 kablo ile girer. Bunlar Faz, Nötr ve Toprak kablolarıdır. Toprak kablosu esasen insanların ve cihazların aşırı akım durumunda zarar görmelerini engellemek içindir. Ancak nötr kablo hattı zayıf olduğunda elektrik akımının bir kısmı toprak hattı üzerinden dönüş yapar. Bu akım miktarı sorun çıkaracak gibi görünmese de modem ile bilgisayar arasında oluşan network (LAN) hattını (Modem cihazları topraktan bağımsızdır ancak bilgisayar ile modem arasındaki Ethernet kablosu toprak üzerindeki aşırı voltajı da modeme taşır.) etkiler ve veri paketlerinin gidiş gelişlerini aşırı derece yavaşlatır. Basit bir ölçüm cihazı ile kontrol edildiğinde toprak ile nötr hattı arasında ölçülen akım miktarı nominal olarak 0,8V olmalıdır. Bu voltaj 1,5 volta kadar tolere edilebilir. Ancak bu değerlerin üzerine çıkıldığından sorunlar çıkmaya başlar. (Özellikle 3 – 3,5 V üzerinde belirgin sorun yaşanır.)

Kablosuz bir modemle kablosuz bağlanan bir bilgisayar (Örn. Kablosuz bağlantılı bir notebook) kullanılıyorsa böyle bir sorun oluşmaz.

Splitter kaynaklı sorunlar:

Splitter kaynaklı sorunlarda genellikle sistem bazen çalışır bazen çalışmaz, internet bağlantısı vardır ancak sürekli sorun yaratır. Örneğin telefon geldiğinde adsl bağlantısı kopar, ya da adsl aktifken telefon hattında aşırı gürültü veya parazit vardır.

Splitter takılmamış veya mevcut splitter arızalı olabilir.

Splitter a takılan kabloların yerleri yanlış olabilir.

Splitter takılmamış bir başka paralel hat olabilir.

Aynı hatta bağlı çok sayıda paralel cihaz olabilir.

Fiziksel telefon hattı problemleri:

Telekom hatlarındaki kablo bağlantılarındaki sorunlar sizi canınızdan bezdirebilir. Zira Telekom teknisyenleri arıza bildirimlerine rağmen gelip baktıklarında arıza tespiti yapamazlar. Bakır kablo problemlerinden en zoru özellikle bina içerisindeki bağlantılardır. Burada oluşan bir probleme Telekom teknisyenleri müdahale etmezler, onların sorumluluk alanları dışındadır. Elektrik teknisyenleri de telefon hatlarındaki problemlere uzaktırlar. En temel problem telefon hatlarının tek damarlı bakır hatlardan oluşmasıdır. Bu hatların bağlantı noktalarında oluşan kırıklar çoğu zaman fark edilemezler. Bu tip sorunlu olan hatlar ısı değişimlerine göre bazen çalışıp bazen çalışmamazlık yapabilirler. Normal elektrik kablolarında bu tür kırıkların oluştuğu yerlerde yüksek ısı oluşması nedeniyle fark edilirler. Ancak telefon hatlarındaki zayıf akımın ısıya dönüşmesi zor olduğundan bu tür kırıkların bulunması da çaba gerektirmektedir. Bu tip bir sorun bina girişinden itibaren evinizdeki veya işyerinizdeki herhangi bir noktada olabilir.

Diğer fiziksel (donanımsal) problemler:

Buraya kadar herhangi bir sorun yoksa en kolay suçlanacak şey adsl modemin kendisidir. Modem arızaları da çok sık görülen sorun tipleridir. Ancak diğer saydığımız sorunların yanında sayısal olarak çok azınlıkta kalmaktadırlar. Fiziksel bir problem yok ve modemin kullanıcı ayarları da doğru yapılmış ise, sistemi başka ve çalıştığına emin olduğunuz bir başka modem ile test etmek gerekebilir.